Cart รายการสินค้า (0)

ขวดพลาสติกพิชิตยุงลาย

ขวดพลาสติกพิชิตยุงลาย

ความเป็นมาและความสำคัญของปัญหา

          ในปัจจุบันจะเห็นได้ว่าปัญหาโรคไข้เลือดออกเป็นปัญหาสาธารณสุขที่สำคัญและมีแนวโน้ม

รุนแรงมากขึ้น และปัจจุบันในเขตจังหวัดบุรีรัมย์กำลังประสบปัญหาการระบาดของโรคไข้เลือดออก

เป็นอันดับต้นๆของประเทศ ซึ่งสาเหตุของการเกิดโรคไข้เลือดออกดังกล่าว  เนื่องจากประชาชน

ยังขาดความรู้และมีพฤติกรรมในการควบคุมป้องกันโรคที่ไม่ถูกต้อง ตลอดจนการดูแลสุขภาพ

เบื้องต้นเมื่อเจ็บป่วยรวมทั้งขาดการมีส่วนร่วมของบุคคลครอบครัว ชุมชนในการควบคุมโรคจึงเป็น

เหตุให้โรคแพร่กระจายมากขึ้น การควบคุมและกำจัดยุงลายมีทั้งทางกายภาพ  เช่น  การปล่อยปลา

หางนกยูง  หรือปลากัด ซึ่งถ้าเผลอตักออกก็ต้องหาใหม่ หรือปลาตายก็เกิดกลิ่นเหม็นต้องเทน้ำทิ้ง

ส่วนการใช้สารเคมี เช่น ทรายอะเบท จะมีราคาแพงและทำให้น้ำมีกลิ่นเหม็นประชาชนบางส่วน

ไม่นิยมให้ใส่ในน้ำกินหรือน้ำใช้ และกลัวผลแทรกซ้อนจากการใช้สารเคมี 

  

       โรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลบ้านโคกหญ้าคา ตำบลยายแย้มวัฒนา อำเภอเฉลิมพระเกียรติ

จังหวัดบุรีรัมย์  มีพื้นที่รับผิดชอบ 8 หมู่บ้าน  ประชากรในความรับผิดชอบ  3,693 คน  ส่วนใหญ่ประกอบ

อาชีพทำนาและรับจ้างปีที่แล้วมีผู้ป่วยไข้เลือดออกจำนวน  2 ราย  คิดเป็น  54 .15 ต่อแสนประชากร

โรงพยาบาลจึงได้คิด  "โครงการขวดพลาสติกพิชิตยุงลาย” ขึ้นโดยการใช้ขวดน้ำพลาสติกที่ใช้แล้ว

ซึ่งเป็นวัสดุเหลือใช้ที่ย่อยสลายได้ยากแต่หาได้ง่ายในปัจจุบัน นำกลับมาใช้ประโยชน์เพื่อเป็นการ

ลดขยะอีกทั้งมีวิธีการประดิษฐ์ได้ง่ายไม่ยุ่งยาก  เสร็จแล้วสามารถใส่ลงในภาชนะหรือโอ่งบรรจุน้ำ

ได้สะดวกสามารถดักจับเพื่อกำจัดลูกน้ำยุงลายได้ดี  และเป็นการป้องกันการเกิดโรคไข้เลือดออกหรือ

เมื่อเกิดแล้วไม่ให้มีการระบาดมากขึ้น  โดยหมู่บ้านเป้าหมาย  คือ หมู่บ้านในเขตรับผิดชอบของ

โรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลบ้านโคกหญ้าคา  8 หมู่บ้าน (หมู่บ้านต้นแบบบ้านหนองม่วง หมู่  7

ตำบลยายแย้มวัฒนา) และระยะเวลาดำเนินงานเดือนตุลาคม 2553 - กันยายน 2554)

 

                           

                                         ภาพ 1 ร่วมกันคิดทำโครงการขวดน้ำพลาสติกพิชิตยุงลาย

วัตถุประสงค์

       1.   เพื่อให้ประชาชนมีส่วนร่วมในการกำจัดลูกน้ำยุงลาย

       2.   เพื่อพัฒนาศักยภาพในการป้องกันและควบคุมโรคไข้เลือดออกด้วยนวัตกรรมใหม่ๆ

       3.   เพื่อนำวัสดุเหลือใช้มาใช้ประโยชน์เป็นการลดขยะและลดภาวะโลกร้อนจากการกำจัดขยะ

       4.   เพื่อลดอัตราการป่วยและป่วยตายของโรคไข้เลือดออก

       5.   เพื่อลดค่าใช้จ่ายในการซื้อสารเคมีกำจัดยุงลาย

 

                               ภาพ 2 การประสานงานภาคีเครือข่าย

 1.3   การออกแบบผลงาน โดยการใช้ขวดน้ำพลาสติกใช้แล้วมาประดิษฐ์เป็นอุปกรณ์

         ดักลูกน้ำยุงลาย โดยมีการทดลองประดิษฐ์ 3 แบบ คือ

                     1.3.1   แบบที่ 1 เจาะรู 1 รู

                     1.3.2   แบบที่ 2 เจาะรู 2-3 รู

                     1.3.3   แบบที่ 3 เจาะรู 2-3 รู  และพ่นสีดำส่วนปากขวดที่สอดไว้ (ไม่นิยมใส่ใน

                                ภาชนะบรรจุน้ำดื่ม)

 

                                  

                                      ภาพ 3 ขวดน้ำพลาสติค - อุปกรณ์ดักลูกน้ำยุงลายแบบที่ 1 เจาะรู 1 รู

                                

                                        ภาพ 4 ขวดน้ำพลาสติค - อุปกรณ์ดักลูกน้ำยุงลายแบบที่ 2 เจาะรู 3 รู

                                 

                                       ภาพ 5  ขวดน้ำพลาสติค - อุปกรณ์ดักลูกน้ำยุงลายแบบที่ 3 เจาะรู 3 รู

                                                     และพ่นสีดำส่วนปากขวดที่สอดไว้

 2.   ขั้นการดำเนินการ วิธีทำขวดพลาสติกพิชิตยุงลาย

              2.1   หาขวดพลาสติกใช้แล้วมีฝาปิดที่สะอาดหลายๆใบ พร้อมมีดหรือกรรไกร

                               

                                                      ภาพ 6 ขวดน้ำพลาสติคที่สะอาด พร้อมมีดและกรรไกร

               2.2   เจาะรูที่ด้านข้างขวดพลาสติกด้านเดียวกัน 1-3 รูขนาดเท่ากับปากขวด

                       แล้วพักไว้ก่อน                              

                                  

                                ภาพ 7 เจาะรูด้านข้างขวดพลาสติกด้านเดียวกัน 1-3 รูขนาดเท่ากับปากขวด

                   

              2.3   นำขวดพลาสติกขวดใหม่จำนวนขวดเท่ากับจำนวนรูที่เจาะไว้ มาตัดก้นออก

                      เอาด้านปากขวดไว้ประมาณ 1 ใน 5 ของความยาวขวด หรือถึงบริเวณส่วน

                      โค้งคอขวดและเอาฝาขวดออก แล้วสอดใส่ในรูด้านข้างขวดที่เจาะพักไว้

                      ให้ครบทุกรู

                                 

                                      ภาพ 8  นำขวดพลาสติกขวดใหม่จำนวนเท่ากับจำนวนรูที่เจาะไว้มาตัด

                                                     เอาด้านปากขวดไว้ประมาณ 1 ใน 5 ของความยาวขวด

              2.4   ใช้สีสเปรย์ สีดำพ่นขวดด้านที่ตัดที่อยู่ในน้ำ

                                  

                                                                             ภาพ 9 พ่นสีสเปรย์สีดำด้านที่ตัด

              2.5   นำขวดที่ประกอบเสร็จเรียบร้อยแล้วไปลอยในน้ำที่มีลูกน้ำยุงลาย โดยเอียงให้น้ำ

                      เข้าไปในขวดจนถึงระดับเหนือปากขวดที่สอดไว้ในรูด้านข้างขวด ให้ลูกน้ำยุงลาย

                      ลอยเข้าไปและตายในที่สุด

                              

                          ภาพ 10 นำขวดที่ประกอบเสร็จไปลอยในน้ำที่มีลูกน้ำยุงลาย

              2.6   จัดทำเอกสารคู่มือประกอบด้วยชื่อผลงานนวัตกรรม วิธีการทำ วิธีการใช้

                       และประโยชน์ของผลงาน

3.   ขั้นการประเมินผล

              3.1   ผลงานจัดทำได้ง่ายไม่ยุ่งยากใช้งานสะดวก

              3.2   มีความคงทนใช้งานได้นาน

              3.3   ไม่มีกลิ่นเหม็น

              3.4   ประหยัดเพราะใช้วัสดุเหลือใช้ที่หาได้ง่าย

              3.5   ประชาชนให้ความสนใจและชอบใช้มากกว่าใช้สารเคมี

 ผลการดำเนินงาน

        1.   ขวดพลาสติกพิชิตยุงลายสามารถดักจับลูกน้ำยุงลายได้ดีเรียงตามลำดับดังนี้

              1.1   เจาะรู 2-2 รูและพ่นสีดำ ดีที่สุด

              1.2   เจาะรู 2-3 รู

              1.3   เจาะรู 1 รู

       2.   ไม่พบผู้ป่วยรายใหม่ในหมู่บ้านที่ดำเนินการ

       3.   ประชาชนที่ใช้มีความพึงพอใจ

       4.   มีการเผยแพร่ให้ผู้สนใจทำไปใช้และขยายเครือข่ายการใช้ขวดพลาสติก

             พิชิตยุงลาย ในหมู่บ้านใกล้เคียง

       5.   มีความร่วมมือทุกภาคีเครือข่ายในการดำเนินงาน

       6.   ค่าใช้จ่ายในการจัดซื้อสารเคมีกำจัดยุงลายลดลง

 ประโยชน์ที่ได้รับ

       1.   ด้านหน่วยบริการ

              1.1   เป็นสื่อการให้ความรู้และฝึกทักษะการกำจัดยุงลาย แก่ อสม. ประชาชนและ

                      ผู้สนใจทั่วไปในสถานบริการและชุมชน

              1.2   เป็นนวัตกรมของโรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลที่มีประโยชน์ ประหยัด

                      และมีประสิทธิภาพเหมาะสมนำไปเผยแพร่แก่ภาคีเครือข่ายอื่นๆ

              1.3   น้ำหนักเบา พกพาสะดวก หาวัสดุอุปกรณ์ได้ง่ายเหมาะสมต่อการสอนและฝึกทักษะ

              1.4   เป็นการให้บริการเชิงรุกเพื่อป้องกันและควบคุมโรคไข้เลือดออกในชุมชน

                      ด้วยประชาชนเอง

       2.  ด้านผู้รับบริการ

              2.1   สามารถจัดหาวัสดุและประดิษฐ์ได้เองโดยง่าย

              2.2   สามารถนำไปใช้กับภาชนะหรือโอ่งบรรจุน้ำได้ทั้งน้ำดื่มและน้ำใช้

                      โดยไม่มีกลิ่นเหม็น

              2.3   ประชาชนมีความพึงพอใจในการใช้

       3.   ด้านชุมชน

              3.1   มีการนำขวดน้ำพลาสติกที่เหลือใช้มาใช้ให้เกิดประโยชน์ เป็นการกำจัดขยะ

                      ที่ย่อยสลายได้ยากในชุมชนอีกด้านหนึ่ง

              3.2   เป็นการควบคุมโรคไข้เลือดออกในชุมชนได้เป็นอย่างดีจำนวนผู้ป่วยโรค

                      ไข้เลือดออกลดลง

              3.3   มีการเผยแพร่นวัตกรรมให้แก่ภาคี เครือข่ายและชุมชนอื่นๆ นำไปใช้ประโยชน์ต่อไป

              3.4   สร้างความสามัคคีในชุมชนในการร่วมมือกันดำเนินงาน

อ้างอิง  ชื่อโครงการ   "ขวดพลาสติกพิชิตยุงลาย"

ชื่อหน่วยงาน  :  โรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลบ้านโคกหญ้าคา อำเภอเฉลิมพระเกียรติ

                              จังหวัดบุรีรัมย์

ประเภทโครงการ  :  นวัตกรรมบริการสุขภาพปฐมภูมิที่เน้นวิธีการทำงานตามปัญหาและ

                                    ความต้องการด้านสุขภาพประชากร โดยการมีส่วนร่วมของประชาชน

                                    และภาคี เครือข่าย

ผู้รับผิดชอบโครงการ  :  นางจุรีรัตน์  วรนุช นักวิชาการสาธารณสุข (ด้านบริการทางวิชาการ)

                                            ชำนาญการ

http://brkm.net/index.php?option=com_content&view=article&id=91:2011-05-04-08-22-14&catid=38:2011-05-02-05-49-44&Itemid=41

view